Tante Jo en Joke.
Wie waren tante Jo en Joke?
Tante Jo Kakiay en haar dochter Joke Ernst-Kakiay gaven kooklessen en deelden recepten en herinneringen met familie, buurtgenoten en leerkrachten. Hun kennis vormt een belangrijke basis voor het kookboek Een kennismaking met de Molukse keuken (SBO Assen, 1990).
Tante Jo Kakiay
Tante Jo was in haar wijk een gewaardeerde kok. Ze gaf kookcursussen aan jonge moeders en speelde een belangrijke rol bij grote feestmaaltijden. Als gastdocent leerde ze ook leerkrachten huishoudkunde de Molukse keuken kennen. Haar recepten en ervaringen vormen een belangrijke basis voor dit kookboek.
In haar interviews vertelt ze over eten op de Molukken, koken voor familie en de voorbereiding van feesten. Tante Jo overleed in januari 1987.
Lees tante Jo’s herinneringen of haar verhaal over feestmaaltijden.
Joke Ernst-Kakiay
Joke is de dochter van tante Jo en groeide op in Nederland. Ook zij gaf kooklessen. Na het overlijden van haar moeder zette ze de cursussen in de wijk en voor de SBO-leerkrachten voort. Binnen de familie kwamen haar zussen bij haar terecht voor recepten en eten.
In haar interview vertelt Joke hoe ze gastvrijheid combineerde met het dagelijks leven: maaltijden voorbereiden, een voorraad hapjes aanleggen en familierecepten doorgeven. Voor kruidencombinaties raadpleegde ze het aantekenschrift van haar moeder.
Hun kennis in het kookboek
De recepten in Een kennismaking met de Molukse keuken komen van tante Jo en Joke. Zij gaven kooklessen aan leerkrachten; de werkgroep huishoudkunde schreef hun uitleg op, probeerde de gerechten uit en werkte de recepten verder uit. Ook hun persoonlijke verhalen over eten en familie kregen een plaats in het boek. De uitgave uit 1990 is aan beiden opgedragen. Lees hoe het kookboek ontstond.
In tante Jo’s herinneringen lees je hoe zij met beschikbare ingrediënten kookte, gasten altijd mee liet eten en jonge moeders leerde koken. Haar verhaal over feestmaaltijden laat zien hoeveel kennis en samenwerking nodig waren om voor honderden mensen te koken: van de boodschappen en de kruiden tot de kookploeg en het opdienen.
Joke vertelt hoe zij familierecepten en de kruidenkennis van haar moeder bleef gebruiken, terwijl het dagelijks leven veranderde. Ze bereidde eten voor bezoek vaak vooraf, legde hapjes op voorraad en gaf op haar beurt kooklessen in Assen. Zo werd de kennis van moeder op dochter en van docent op cursist doorgegeven.
Ook buiten het kookboek
Een archiefbeschrijving bij een foto uit woonoord Schattenberg noemt tante Jo de vaste kok van de Moluks Christelijke Vrouwen Vereniging FIKIM. De groep bereidde in de centrale keuken eten voor culturele bijeenkomsten. De foto en beschrijving zijn te bekijken bij Ons Land, uit de collectie van het Drents Archief.
Een terugblik van PIKIM uit 2022 noemt tante Jo ook als een van de vroege bestuursleden van de afdeling Assen. Haar inzet reikte dus verder dan de kooklessen. Molukse Voetstappen beschrijft hoe de verhalen van tante Jo en Joke in het kookboek laten zien welke rol eten speelt in de Molukse cultuur en hoe de keuken in Nederland veranderde.
Bronnen voor de aanvullende informatie: Drents Archief via Ons Land, PIKIM, Tagalaja (november 2022), en Molukse Voetstappen. De andere beschrijvingen op deze pagina zijn gebaseerd op het oorspronkelijke kookboek.
Bron: Een kennismaking met de Molukse keuken (SBO Assen, 1990). Bekijk de oorspronkelijke bron.